Vai trò trụ cột của hệ thống an sinh xã hội

Ngày 29/6/2024, Quốc hội thông qua Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, thay thế Luật BHXH năm 2014. Luật BHXH năm 2024 được ban hành nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH, hướng tới việc BHXH trở thành trụ cột của hệ thống an sinh xã hội, mở rộng diện bao phủ và mục tiêu BHXH toàn dân.

Cùng với sự phát triển của đất nước, chính sách BHXH đã có nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt. Có thể thấy, hệ thống BHXH Việt Nam ngày càng hoàn thiện theo hướng gia tăng quyền lợi cho người tham gia, phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và tiệm cận với các thông lệ quốc tế.

Tính ưu việt và nhân văn của chính sách thể hiện rõ qua quá trình mở rộng từ BHXH bắt buộc sang BHXH tự nguyện, cùng với việc không ngừng nâng cao quyền lợi cho người lao động. Điều này không chỉ mang lại lợi ích thiết thực cho hàng triệu người dân mà còn phản ánh xu hướng cải cách, phát triển bền vững của hệ thống an sinh xã hội Việt Nam.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Bích Liên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh, Luật BHXH năm 2024 gia tăng quyền, lợi ích cho người thụ hưởng.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Bích Liên - Phó Giám đốc BHXH tỉnh: Luật BHXH năm 2024 có nhiều điểm mới và mở rộng đối tượng, mang lại nhiều quyền lợi cho người lao động, giảm điều kiện thời gian tham gia BHXH tối thiểu hưởng lương hưu từ 20 năm còn 15 năm. Đồng thời, bổ sung quyền thụ hưởng chế độ ốm đau, thai sản đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã, chế độ thai sản đối với người tham gia BHXH tự nguyện; mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, trong đó có chủ hộ kinh doanh; đảm bảo quyền lợi BHXH với lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, lao động nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam; bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội để hình thành hệ thống BHXH đa tầng và chế độ trợ cấp hàng tháng đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu... Với nhiều nội dung thay đổi, Luật BHXH năm 2024 gia tăng quyền, lợi ích cho người thụ hưởng, sửa đổi căn bản những vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai thực hiện Luật BHXH năm 2014.

Anh Nguyễn Thanh Hồng, chủ hộ kinh doanh văn phòng phẩm tại phường Việt Trì khi được cán bộ BHXH tuyên truyền về những thay đổi này đã rất vui mừng vì việc tham gia BHXH giúp người kinh doanh có được sự bảo đảm lâu dài hơn cho tương lai. Anh Hồng cho biết: “Trước đây tôi tham gia BHXH tự nguyện, từ khi có chính sách mới của Nhà nước, tôi đóng BHXH bắt buộc và thấy lợi ích rất thiết thực, sau này được hưởng lương hưu và nhiều ưu đãi, nhất là khi về già hoặc không may ốm đau, bệnh tật”.

Cán bộ BHXH tỉnh tư vấn chính sách bảo hiểm tại doanh nghiệp.

Một trong những điểm mới quan trọng của Luật BHXH sửa đổi là rút ngắn thời gian đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm để được hưởng lương hưu, áp dụng từ ngày 1/7/2025. Anh Nguyễn Văn Bính, công nhân Công ty Cổ phần CMC (KCN Thụy Vân, Phú Thọ) cho biết: “Với đặc thù công việc nặng nhọc, nhiều người không thể làm việc đến hết tuổi lao động. Nay chỉ cần đóng 15 năm là đủ điều kiện hưởng lương hưu, anh em trong công ty rất phấn khởi”.

Theo các chuyên gia, quy định mới này giúp giảm tình trạng người lao động rút BHXH một lần, tạo động lực gắn bó với doanh nghiệp, ổn định sản xuất và góp phần đảm bảo an sinh xã hội lâu dài. Không chỉ người làm công ăn lương, những người lao động tự do cũng sẽ được hưởng lợi từ chính sách mới.

Với anh Trương Quốc Việt, một lao động tự do tại phường Việt Trì, khi biết chỉ cần 15 năm đóng là đủ điều kiện nhận lương hưu, anh đã quyết định tham gia BHXH tự nguyện. Đây là chính sách nhân văn, giúp người làm nghề tự do có chỗ dựa khi về già, thêm quyền lợi bảo hiểm y tế.

Chị Ngô Thị Ngân Giang là nhân viên thu của Công ty Cổ phần thương mại dịch vụ Thiện Tâm - đơn vị ủy nhiệm thu của BHXH tỉnh. Sau khi Luật BHXH sửa đổi có hiệu lực, chị thường xuyên cập nhật điểm mới, những thay đổi của các chính sách, sẵn sàng giải đáp, tư vấn cho người dân. Khi hiểu rõ quyền lợi của mình, người dân yên tâm và chủ động tham gia. Chị Giang cho biết: Điều chỉnh này tạo động lực cho người tham gia BHXH, việc “giữ chân” lao động trong hệ thống an sinh giúp họ gắn bó lâu dài với chính sách BHXH để hưởng lương hưu.

Chính sách BHXH luôn hướng đến mục tiêu bảo vệ quyền lợi người lao động.

Đồng chí Nguyễn Thị Bích Liên - Phó Giám đốc BHXH tỉnh cho biết thêm: Luật BHXH sửa đổi năm 2024 là bước tiến lớn trong cải cách chính sách an sinh, khắc phục nhiều bất cập của giai đoạn trước, đồng thời thể chế hóa định hướng cải cách BHXH đa tầng, linh hoạt và liên kết nhằm mở rộng diện bao phủ theo tinh thần Nghị quyết số 28 của Trung ương. Điều quan trọng nhất, dù có thay đổi ra sao, chính sách BHXH luôn hướng đến mục tiêu bảo vệ quyền lợi người lao động và Nhân dân, góp phần xây dựng xã hội công bằng, bền vững, nhân văn hơn.

Triệu Ngọc Toàn