Đường lớn cho kinh tế tư nhân - Kỳ 3: Để doanh nghiệp đủ sức vươn xa

Toàn tỉnh hiện có gần 42 nghìn doanh nghiệp đăng ký kinh doanh và hoạt động, nhưng trong số đó còn khoảng 97% doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ và vừa, hơn 70% doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã mở rộng cơ hội phát triển, song để doanh nghiệp nắm được thời cơ, tạo thành sức bật thì những “lực cản” trong thực thi chính sách và hạn chế nội tại của doanh nghiệp phải được nhận diện, tháo gỡ.

Công ty TNHH Phú Lương (phường Phúc Yên) tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn, thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư máy móc, chuẩn hóa sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Nhận diện "lực cản" tăng trưởng

Số doanh nghiệp gia nhập và trở lại thị trường tăng nhanh cho thấy tinh thần kinh doanh đang được khơi dậy. Tuy nhiên, tăng về số lượng chưa đồng nghĩa khu vực kinh tế tư nhân đã mạnh lên tương ứng. Đồng chí Bùi Văn Quang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy thẳng thắn nhìn nhận đóng góp của doanh nghiệp tư nhân trong nước còn thấp so với khu vực FDI; năng lực công nghệ, năng suất lao động và sức cạnh tranh còn hạn chế.

Cơ cấu doanh nghiệp nghiêng mạnh về quy mô nhỏ khiến khả năng tích lũy, đầu tư dài hạn và chống chịu trước biến động thị trường còn yếu. Khi giá nguyên liệu, lãi vay hay chi phí vận tải tăng, nhiều doanh nghiệp phải ưu tiên duy trì hoạt động trước mắt, khó dành nguồn lực đổi mới thiết bị, hiện đại hóa quản trị và đào tạo lao động. Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân năm 2025 cho thấy 59,82% doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh có liên kết chuỗi với doanh nghiệp tư nhân trong nước; trong khi tỷ lệ doanh nghiệp tư nhân tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI mới chỉ đạt 2,68%. Chênh lệch này cho thấy liên kết sản xuất trong nước đã hình thành, nhưng số doanh nghiệp đủ sức đáp ứng tiêu chuẩn của chuỗi FDI còn rất ít. “Lực cản” cũng xuất hiện trong quá trình thực thi chính sách. Báo cáo sơ kết 1 năm của tỉnh về thực hiện Nghị quyết số 68, chỉ ra một bộ phận cán bộ, công chức trách nhiệm chưa cao, tác phong chưa chuyên nghiệp; một số nhiệm vụ triển khai chưa quyết liệt, sự phối hợp giữa các cơ quan đôi khi chưa chặt chẽ.

Kết quả PCI năm 2025 phản ánh góc nhìn từ trải nghiệm của cộng đồng doanh nghiệp. Theo đồng chí Lê Minh Tân - Phó Giám đốc Sở Nội vụ, những cải thiện trong hoạt động phục vụ được ghi nhận: 86,02% số doanh nghiệp tham gia khảo sát đánh giá cán bộ nhà nước thân thiện; 78,49% cho rằng công việc được giải quyết hiệu quả; 72,48% ghi nhận vướng mắc được tháo gỡ kịp thời qua đối thoại. Thủ tục trực tuyến cũng giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí theo đánh giá của lần lượt 81,82% và 87,27% doanh nghiệp.

Tuy vậy, có 44,44% doanh nghiệp phải sửa đổi, bổ sung hồ sơ đăng ký từ 2 lần trở lên; 35,45% phải dành ít nhất 10% quỹ thời gian của lãnh đạo để làm việc với cơ quan nhà nước và tuân thủ quy định. Đáng lưu ý, 50% doanh nghiệp tham gia khảo sát nhận định tình trạng nhũng nhiễu khi giải quyết thủ tục hành chính còn phổ biến. Những con số trái chiều cho thấy chất lượng phục vụ chưa đồng đều và khoảng cách giữa tinh thần kiến tạo, trải nghiệm thực tế của doanh nghiệp vẫn cần thu hẹp.

Để doanh nghiệp vươn xa

Những “lực cản” nêu trên đòi hỏi Phú Thọ triển khai các giải pháp đúng điểm nghẽn, sát với từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy nhấn mạnh, để nâng cao hiệu quả thực hiện Nghị quyết số 68, tỉnh xác định tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường; đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp địa phương với các tập đoàn lớn, doanh nghiệp FDI để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Ban Chỉ đạo phát triển kinh tế tư nhân định hướng cụ thể hóa hỗ trợ theo từng giai đoạn phát triển, bắt đầu từ việc giúp hộ kinh doanh hoạt động minh bạch, chuyên nghiệp hơn. Ngành Thuế tỉnh cung cấp miễn phí phần mềm tính tiền, hóa đơn; hướng dẫn khai, nộp thuế điện tử và sử dụng eTax Mobile. Trên 12,7 nghìn hộ kinh doanh được chuyển dữ liệu vào hệ thống, trong đó, gần 2,7 nghìn hộ sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Đây là bước chuẩn bị để hộ kinh doanh hoàn thiện quản trị, minh bạch tài chính, thuận lợi hơn khi tiếp cận tín dụng và chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Với doanh nghiệp đang hoạt động, việc hỗ trợ tập trung vào hiện đại hóa thiết bị, cải tiến năng suất, bảo hộ tài sản trí tuệ, truy xuất nguồn gốc, kết nối với chuyên gia và các giải pháp công nghệ. Song song với đó, thông qua các hội nghị đối thoại giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI và các đoàn công tác làm việc với các tập đoàn kinh tế tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Thụy Sĩ, Ấn Độ... mở thêm cơ hội để doanh nghiệp địa phương kết nối với mạng lưới sản xuất quốc tế.

Thực tế cho thấy, tham gia chuỗi cung ứng mở ra không gian phát triển mới cho doanh nghiệp tư nhân. Đơn cử như Công ty TNHH Phú Lương (phường Phúc Yên), việc trở thành nhà cung ứng cho Honda Việt Nam, Toyota Việt Nam và nhiều doanh nghiệp FDI đã giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, ổn định đầu ra và tích lũy kinh nghiệm sản xuất theo tiêu chuẩn cao. Yêu cầu khắt khe của các tập đoàn lớn cũng thúc đẩy công ty đầu tư máy móc, chuẩn hóa quản trị, kiểm soát chặt chẽ chất lượng, tiến độ, an toàn lao động và môi trường. Mỗi đơn hàng vì thế vừa tạo doanh thu, việc làm, vừa bồi đắp năng lực và uy tín, giúp công ty hiện nay có hơn 40 khách hàng ổn định.

Để có thêm nhiều doanh nghiệp đủ sức tham gia chuỗi cung ứng, tỉnh xây dựng Đề án hỗ trợ liên kết doanh nghiệp FDI và DDI, Đề án thu hút FDI thế hệ mới, đồng thời phát triển các cụm liên kết ngành. Hoạt động hỗ trợ tập trung vào công nghệ, quản trị chất lượng, tiêu chuẩn sản xuất và năng lực giao hàng - những yếu tố trực tiếp quyết định khả năng gia nhập và vị trí của doanh nghiệp trong chuỗi. “Điểm nghẽn” trong thực thi công vụ được tỉnh khắc phục bằng cơ chế “luồng xanh” trên môi trường điện tử. Hồ sơ dự án được triển khai theo hướng liên thông các khâu, rút ngắn thời gian và xác định rõ cơ quan, cán bộ, thời hạn giải quyết. Ban Chỉ đạo phát triển kinh tế tư nhân tỉnh chỉ đạo tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh tình trạng né tránh, đùn đẩy và gây phiền hà, gắn hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp với trách nhiệm của cán bộ, người đứng đầu... Phú Thọ đồng thời chuẩn bị nguồn nhân lực cho kinh tế số, kinh tế xanh, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghệ mới; tăng vai trò của doanh nghiệp trong xây dựng chương trình, tổ chức thực hành và đặt hàng đào tạo. Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu thu hút 5 - 7 tập đoàn đa quốc gia đầu chuỗi, 3 - 5 tập đoàn tư nhân lớn; hình thành 2 - 3 khu công nghiệp công nghệ cao, 1 - 2 trung tâm logistics cấp vùng và ít nhất 1 trung tâm nghiên cứu, phát triển quy mô quốc tế. Qua đó tạo sức kéo để doanh nghiệp địa phương mở rộng quy mô, nâng cao năng lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Tháo gỡ “điểm nghẽn” trong thực thi, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực và mở rộng liên kết chuỗi, Phú Thọ đang từng bước cụ thể hoá Nghị quyết số 68 vào các khâu thiết yếu trong hành trình phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Chính quyền kiến tạo môi trường và mở cơ hội; doanh nghiệp chủ động đổi mới, minh bạch, tuân thủ pháp luật, xây dựng uy tín và năng lực cạnh tranh. Đó là điều kiện để kinh tế tư nhân Phú Thọ vươn xa trên con đường đã mở.

>>> Kỳ 2: Khơi dòng nguồn lực

>>> Kỳ 1: Mở lối từ tư duy kiến tạo

Nguyễn Yến - Lê Hoàng