Mở đường cho phát triển bền vững

Kỳ III: Mở lối giao thông liên vùng – Động lực để Phú Thọ bứt phá phát triển

Trong bối cảnh liên kết vùng ngày càng trở thành xu thế tất yếu, hạ tầng giao thông không chỉ là điều kiện bảo đảm đi lại mà còn giữ vai trò “đòn bẩy” cho phát triển. Nhận thức rõ điều đó, tỉnh Phú Thọ đang tập trung nguồn lực đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông theo hướng đồng bộ, hiện đại, từng bước hiện thực hóa khâu đột phá chiến lược mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định.

Khơi thông “mạch máu” phát triển

Nằm ở vị trí chuyển tiếp giữa vùng Tây Bắc và đồng bằng sông Hồng, Phú Thọ được ví như “cửa ngõ” kết nối các tỉnh miền núi phía Bắc với Thủ đô Hà Nội và các trung tâm kinh tế lớn. Tuy nhiên, lợi thế địa lý chỉ thực sự được phát huy khi hệ thống giao thông được đầu tư đồng bộ, hiện đại và có tính liên kết cao.

Theo định hướng quy hoạch phát triển, hạ tầng giao thông không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại mà còn đóng vai trò “mở đường”, tạo sức hút đối với các nhà đầu tư, thúc đẩy phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch và logistics. Thực tiễn cho thấy, những địa phương có hệ thống kết nối giao thông thuận lợi thường có tốc độ tăng trưởng cao và năng lực cạnh tranh vượt trội.

Hiện nay, Phú Thọ sở hữu mạng lưới giao thông đa dạng với hơn 30.700 km đường bộ, 678 km đường thủy nội địa và gần 113 km đường sắt trên tuyến Hà Nội - Lào Cai với 13 nhà ga. Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng giao thương, tăng cường kết nối vùng và liên vùng.

Cao tốc Nội Bài - Lào Cai đoạn qua tỉnh Phú Thọ là trục giao thông huyết mạch, liên vùng kết nối Phú Thọ - Hà Nội và các tỉnh Tây Bắc, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội. Ảnh: Quốc Hội

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển rõ nét khi hàng loạt dự án giao thông trọng điểm được triển khai, hoàn thành và đưa vào khai thác như: các tuyến kết nối đường Hồ Chí Minh với Quốc lộ 70B, Quốc lộ 32C đi Yên Bái; tuyến nối cao tốc Nội Bài – Lào Cai với cao tốc Tuyên Quang – Phú Thọ; đường song song tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai; cao tốc Hòa Bình – Mộc Châu... Những công trình này góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí logistics và mở rộng không gian phát triển.

Song song với đầu tư mới, tỉnh chú trọng nâng cấp hạ tầng hiện hữu. Trong năm 2025, hơn 37 km quốc lộ và gần 31 km đường tỉnh đã được cải tạo; gần 400 km quốc lộ được tiếp nhận quản lý, bảo trì. Hệ thống giao thông nông thôn tiếp tục được quan tâm đầu tư, góp phần cải thiện điều kiện đi lại và thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực nông thôn.

Thực tiễn tại cơ sở cho thấy hiệu quả rõ nét của việc phát triển hạ tầng giao thông. Nhiều địa phương đã chủ động giải phóng mặt bằng, triển khai các dự án trọng điểm, thu hút doanh nghiệp đầu tư, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Đây là minh chứng sinh động cho vai trò “đi trước mở đường” của hạ tầng giao thông.

Đồng chí Hà Trường Sơn – Chủ tịch UBND xã Đông Thành cho biết: Phát triển giao thông đã trở thành “đòn bẩy” thúc đẩy tăng trưởng trong năm 2025, với tổng thu ngân sách trên 95 tỷ đồng, vượt kế hoạch; địa phương thu hút 60 doanh nghiệp đầu tư, tạo việc làm cho nhiều lao động, nâng thu nhập bình quân lên trên 56 triệu đồng/người, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 2,94%. Thời gian tới, xã tiếp tục quan tâm tổ chức quy hoạch đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông nông thôn, giao thông nội đồng gắn với phát triển thương mại, dịch vụ, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.”

Nhờ từng bước tháo gỡ các “điểm nghẽn” kết nối, giai đoạn 2020 - 2025, hệ thống giao thông đối ngoại của tỉnh được cải thiện rõ rệt, góp phần nâng cao môi trường đầu tư. Năm 2025, kinh tế của tỉnh tăng trưởng 10,52%; tổng vốn FDI đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng 64% so với năm trước; vốn đầu tư trong nước đạt gần 260,5 nghìn tỷ đồng.

Hướng tới hệ thống giao thông hiện đại, liên kết hiệu quả

Bên cạnh những kết quả tích cực, hạ tầng giao thông liên vùng của tỉnh vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ. Một số tuyến kết nối chưa được đầu tư tương xứng, quy mô nhỏ, chất lượng chưa cao; một số công trình đã xuống cấp hoặc quá tải. Hệ thống logistics phát triển chậm, chưa hình thành các trung tâm quy mô lớn gắn với mạng lưới giao thông hiện đại, trong khi nhu cầu đầu tư ngày càng lớn.

Trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Phú Thọ tiếp tục xác định phát triển hạ tầng giao thông là một trong ba khâu đột phá chiến lược. Tỉnh tập trung xây dựng quy hoạch giao thông theo hướng tích hợp, đồng bộ giữa các loại hình vận tải, bảo đảm kết nối liên vùng hiệu quả.

Các trục giao thông chiến lược như hành lang Nội Bài – Việt Trì, Vĩnh Yên – Việt Trì – Hòa Bình được định hướng trở thành động lực tăng trưởng, tăng cường liên kết với Hà Nội và các trung tâm kinh tế trong khu vực. Nhiều dự án trọng điểm tiếp tục được đẩy nhanh tiến độ như tuyến đường liên vùng Việt Trì – Hòa Bình, cao tốc Hòa Bình – Mộc Châu, dự án đường Hòa Lạc – Hòa Bình và nâng cấp Quốc lộ 6 theo phương thức PPP, đường Vành đai 5 Thủ đô đoạn từ cầu Vĩnh Thịnh đến nút giao IC5.

Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc (xã Bình Xuyên) - điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư. Ảnh tư liệu

Cùng với đó, tỉnh chú trọng quy hoạch phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng giao thông vận tải theo hướng đồng bộ, tích hợp và liên vùng. Tập trung nguồn lực đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông khung liên vùng, nhất là các trục giao thông động lực mang tính kết nối; hoàn thiện hạ tầng giao thông ngoài hàng rào các khu công nghiệp theo hướng đồng bộ, hiện đại và bền vững.

Hạ tầng đô thị cũng được phát triển theo hướng kết nối, lan tỏa, nhất là tại các khu vực cửa ngõ, vùng giáp ranh giữa các đô thị trung tâm như Việt Trì, Vĩnh Yên, Hòa Bình với các khu công nghiệp.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, vận hành và giám sát hạ tầng giao thông đang được đẩy mạnh, hướng tới xây dựng hệ thống giao thông thông minh, hiện đại. Hệ thống giao thông kết nối trực tiếp đến các khu công nghiệp, cụm công nghiệp cũng được ưu tiên đầu tư nhằm giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Xuân Quang, việc phát triển hạ tầng giao thông được đặt trong tổng thể quy hoạch vùng trung du và miền núi phía Bắc, bảo đảm tính liên kết, đồng bộ, tránh đầu tư dàn trải, manh mún. Đồng thời, tỉnh tiếp tục quan tâm phát triển giao thông nông thôn, bảo đảm kết nối thông suốt từ cơ sở, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực.

Có thể khẳng định, phát triển giao thông liên vùng không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài để Phú Thọ bứt phá. Khi các tuyến kết nối được hoàn thiện, tỉnh sẽ có thêm dư địa để thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, du lịch, dịch vụ, từng bước khẳng định vai trò là trung tâm kết nối vùng. Đây chính là nền tảng để Đất Tổ vươn mình mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của khu vực trung du và miền núi phía Bắc cũng như cả nước.

Lệ Oanh