Tạo động lực cho không gian phát triển mới

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, Phú Thọ được hình thành trên cơ sở hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn với nhiều tiềm năng, lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng giao thông, công nghiệp, dịch vụ và du lịch. Tuy nhiên, cùng với cơ hội cũng đặt ra yêu cầu phải thống nhất định hướng phát triển đô thị trên phạm vi toàn tỉnh, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Tại Kỳ họp thứ Ba, HĐND tỉnh Khóa XX, dự kiến UBND tỉnh trình tờ trình đề nghị ban hành nghị quyết thông qua Chương trình phát triển đô thị tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026- 2030.

Trước khi sáp nhập, mỗi địa phương đều đã ban hành Chương trình phát triển đô thị riêng, phù hợp với điều kiện phát triển của từng tỉnh. Song các chương trình này không còn đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển của tỉnh mới sau hợp nhất. Trong khi đó, Nghị định số 35/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định rõ, trong thời hạn tối đa 12 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực, UBND cấp tỉnh sau sắp xếp có trách nhiệm lập và phê duyệt Chương trình phát triển đô thị áp dụng cho toàn tỉnh.

Đây là căn cứ pháp lý quan trọng, đồng thời là yêu cầu cấp thiết để xây dựng một chương trình phát triển đô thị thống nhất, đồng bộ, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn, quy hoạch vùng Trung du và miền núi phía Bắc cũng như điều chỉnh quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đô thị Việt Trì được định hướng là đô thị trung tâm cấp vùng, hạt nhân liên kết trong hệ thống đô thị tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026-2030.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Xuân Quang: Việc xây dựng Chương trình phát triển đô thị tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026-2030 không chỉ nhằm thực hiện quy định của pháp luật mà còn tạo cơ sở quan trọng để tổ chức phát triển hệ thống đô thị trên phạm vi toàn tỉnh; xác định mục tiêu, chỉ tiêu, phạm vi và lộ trình phát triển các khu vực đô thị; hoàn thiện tiêu chí phân loại đô thị, tiêu chuẩn đơn vị hành chính đô thị; đồng thời xác định danh mục các chương trình, dự án ưu tiên, nhu cầu nguồn lực và các giải pháp huy động nguồn lực phục vụ phát triển đô thị trong giai đoạn tới.

Theo dự thảo chương trình, mục tiêu tổng quát là xây dựng hệ thống đô thị tỉnh Phú Thọ phát triển xanh, thông minh, hiện đại, đồng bộ, thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường liên kết nội tỉnh và liên vùng, kết nối hiệu quả với Thủ đô Hà Nội, vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng Trung du, miền núi phía Bắc. Qua đó từng bước đưa Phú Thọ trở thành trung tâm công nghiệp, đô thị, thương mại, dịch vụ và logistics quan trọng của khu vực.

Một trong những điểm nổi bật của chương trình là định hướng phát triển hệ thống đô thị theo mô hình đa trung tâm, đa tầng bậc. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu đạt tỷ lệ đô thị hóa khoảng 40%; tập trung đầu tư phát triển 14 đô thị theo điều chỉnh quy hoạch tỉnh, gồm 5 đô thị loại II là: Việt Trì, Phú Thọ, Hòa Bình, Vĩnh Yên và Phúc Yên; 9 đô thị loại III gồm: Lâm Thao, Lương Sơn, Vĩnh Tường, Tam Hồng, Thanh Thủy, Tam Đảo, Tam Dương, Cẩm Khê và Lập Thạch. Đồng thời, tiếp tục duy trì và đầu tư hoàn thiện 25 đô thị loại III chuyển tiếp, tạo tiền đề hình thành các đơn vị hành chính đô thị trong tương lai.

Định hướng phát triển đô thị của tỉnh gắn chặt với các hành lang kinh tế, các tuyến giao thông chiến lược, khu công nghiệp, trung tâm logistics, khu du lịch và các vùng động lực phát triển. Trong đó, Việt Trì được xác định là đô thị trung tâm cấp vùng, giữ vai trò hạt nhân liên kết toàn tỉnh; vùng đô thị ven sông Hồng, sông Lô sẽ trở thành không gian phát triển trọng điểm; vùng Thanh Thủy - Hòa Bình - Lương Sơn được định hướng phát triển đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng gắn với lợi thế suối khoáng, hồ Hòa Bình và cảnh quan thiên nhiên.

Chương trình cũng đặt ra nhiều chỉ tiêu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đô thị và chất lượng cuộc sống của người dân. Đến năm 2030, 100% dân số đô thị được sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung; 100% chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn; toàn bộ chất thải y tế và chất thải nguy hại được xử lý theo quy định; 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường. Cùng với đó là đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông, cây xanh, chiếu sáng, thoát nước, hạ tầng số, cơ sở dữ liệu đô thị, trung tâm điều hành thông minh và các công trình xã hội như y tế, giáo dục, văn hóa.

Đáng chú ý, chương trình xác định phát triển đô thị không chỉ dựa vào nguồn lực đầu tư công mà sẽ huy động tối đa các nguồn lực xã hội. Tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển đô thị; khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, chỉnh trang và tái thiết đô thị; đồng thời huy động đa dạng các nguồn vốn từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, vốn ODA, vốn doanh nghiệp và các nguồn lực hợp pháp khác. Song song với đó là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong quản lý đô thị, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị hiện đại.

Có thể khẳng định, Chương trình phát triển đô thị tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026-2030 không chỉ đáp ứng yêu cầu cấp bách về hoàn thiện hệ thống quản lý nhà nước sau sắp xếp đơn vị hành chính mà còn tạo nền tảng quan trọng để phát huy hiệu quả không gian phát triển mới của tỉnh. Việc xây dựng hệ thống đô thị đồng bộ, hiện đại, xanh và thông minh sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện chất lượng cuộc sống của Nhân dân và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Phú Thọ trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ, logistics của vùng, hướng tới trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2050.

Lệ Oanh